Koken is voor mij net zo goed ontwerpen

Koken op gevoel: bestaande gerechten naar mijn hand zetten, nieuwe combinaties proberen en steeds beter begrijpen welke smaken voor mij werken.

Koken doe ik eigenlijk al zolang ik me kan herinneren. Ik heb het vooral van mijn vader meegekregen. Als kind hielp ik regelmatig mee in de keuken en gaandeweg ben ik steeds meer zelf gaan proberen, aanpassen en uiteindelijk ook mijn eigen gerechten gaan bedenken.

Wat ik er zo leuk aan vind, is dat koken voor mij net zo goed een creatieve bezigheid is. Je hebt ingrediënten, smaken, kleuren en structuren, maar uiteindelijk bepaal je zelf wat je ermee doet en wat het eindresultaat wordt.

Soms volg ik een bestaand gerecht vrij precies, maar meestal duurt het niet lang voordat ik dingen eraan toevoeg. Wat als hier iets fris bij komt? Of iets pittigs? Wat gebeurt er als ik ingrediënten combineer waarvan je op het eerste gezicht niet zou denken dat ze bij elkaar passen?

Juist dat experimenteren vind ik leuk en meestal levert het een combinatie op die verrassend goed werkt. Soms raak ik zó enthousiast, dat ik met zoveel ingrediënten werk dat de pan, schaal of het bord eigenlijk te klein wordt.

Hoe vaker ik kook, hoe beter ik leer begrijpen welke smaken elkaar versterken, wanneer er nog iets mist en wanneer ik misschien beter niét nog drie extra dingen kan toevoegen.

Dat laatste blijft een aandachtspunt.

Waar ik begin

Er is voor mij niet één vaste manier waarop een gerecht ontstaat. Soms begint het met een ingrediënt dat ik graag wil gebruiken: een mooi stuk vis, iets wat nog in de koelkast ligt of groenten waar ik op dat moment zin in heb.

Een andere keer begint het bij een smaak. Iets fris met citroen en kruiden. Pittig en kruidig. Romig en hartig. Of juist iets warms en stevigs op een koude dag.

En soms zie of eet ik ergens iets waarvan ik denk: hier wil ik mijn eigen versie van maken. Vanaf dat moment begint het experimenteren.

Ik bereid eigenlijk van alles, van belegde broodjes, wraps, uitgebreide salades en borrelhapjes tot pasta’s, visgerechten, vleesgerechten en complete diners. Ik kijk vooral waar ik op dat moment zin in heb.

Een oranje wrap met feta, aardbei en biet

Een schaal met gegrild vlees, courgette, paprika en partjes citroen

Koken voor anderen

Een van de leukste dingen aan koken vind ik dat je het met anderen kunt delen. Ik kook graag voor vrienden en familie, niet alleen omdat ik iets moois op tafel wil zetten, maar vooral vanwege het moment daarna.

Wanneer iedereen begint te eten en het ineens opvallend stil wordt, weet je meestal genoeg.

Afgelopen kerst wilde ik daarom wat uitgebreider uitpakken. Niet alleen met het eten zelf, maar ook met alles eromheen. Ik maakte een eigen menukaart en besteedde extra aandacht aan de tafel en de sfeer van de avond.

De zelfgemaakte menukaart voor het kerstdiner

De gedekte kersttafel met kaarsen en hanglampen erboven

De menukaart en aankleding waren net zo goed onderdeel van de avond als wat er uiteindelijk op tafel kwam.

Ik vind het sowieso leuk om aandacht te besteden aan hoe iets uiteindelijk op het bord terechtkomt. Het hoeft absoluut geen sterrenrestaurant te zijn, maar ik vind het wel mooi als iemand eerst even naar een gerecht kijkt voordat de eerste hap wordt genomen.

Bij zo’n diner vind ik juist het totaalplaatje leuk: bedenken wat ik ga maken, ingrediënten combineren, voorbereiden, de tafel aankleden en uiteindelijk alles op hetzelfde moment samen laten komen.

En natuurlijk blijft koken ook gewoon koken. Er wordt gesneden, geproefd, aangepast en soms ziet het er halverwege nog totaal niet uit zoals je voor ogen had. Juist daarom vind ik het leuk om ook die weg naar het eindresultaat te laten zien.

Zalmfilets op een laagje vulling, klaargelegd op vellen bladerdeeg

Dezelfde hapjes dichtgevouwen op de bakplaat, met een deegroller ernaast

Het voorgerecht van het kerstdiner, opgemaakt en klaar om te serveren

Het hoofdgerecht van het kerstdiner, met het bladerdeeghapje, geroosterde peen en pastinaakpuree

Het nagerecht van het kerstdiner, opgemaakt en klaar om te serveren

Van voorbereiding naar bord: voor-, hoofd- en nagerecht van dezelfde avond.

Niet alles hoeft ingewikkeld te zijn

Ik vind het leuk om uitgebreid te koken, nieuwe combinaties te proberen en gerechten steeds verder te verbeteren. Maar ik kan net zo gelukkig worden van iets eenvoudigs dat gewoon precies goed is.

Een goed broodje. Een verse salade. Pasta met een paar sterke smaken.

En ondanks alles wat ik inmiddels heb gemaakt, blijft mijn guilty pleasure verrassend eenvoudig: een echte italiaanse pizza. Ook hierin kun je veel variëren en heeft niet elke pizza mijn voorkeur, dit begint al bij de pizzabodem.

Een pizza met een dikke luchtige rand, half belegd met rauwe ham en rucola — Deze heb ik niet zelf gemaakt.

Je kunt nog zo culinair proberen te doen, uiteindelijk wint een goede pizza het soms gewoon.

Ik maak ze regelmatig zelf, maar voor die echt krokante bodem en luchtige rand heb je een goede pizzaoven nodig. Dus haal ik ze nog steeds het liefst bij een goede Italiaan. Al begint zo’n oven zelf aanschaffen inmiddels wel een goed idee te lijken.

Drie gerechten uit mijn keuken

Drie voorbeelden die ieder iets anders laten zien van hoe ik kook: voortbouwen op wat ik ken, bestaande recepten loslaten en nieuwe varianten blijven bedenken.

Couscous

Mijn vader maakte dit gerecht vroeger regelmatig en ik vond het altijd heerlijk.

Ik ben een liefhebber van ketjap, dus dat voeg ik altijd toe. Mijn vader vindt dat niet kunnen: vloeken in de keuken. Ik vind het juist leuk om ingrediënten uit verschillende keukens samen te brengen.

Gesneden courgette, wortel, aubergine en paprika in een wok

Dezelfde groenten gestoofd in een kruidige saus

De pan met worst en kikkererwten erdoorheen

Lasagne

Omdat ik als kind vaak in Italië kwam, door het huis dat we daar hadden, leerde ik de Italiaanse keuken al vroeg kennen. Een van mijn lievelingsgerechten was lasagne.

Mijn versie heeft inmiddels niet veel meer met het origineel te maken, behalve dat er nog lasagnebladen in zitten. Ik bouw hem op met een eigen groentesaus, kaassaus, vleessaus, kruiden, verschillende kazen, bacon en natuurlijk ketjap.

Misschien culinair niet helemaal volgens het boekje, maar dat is ook precies het punt.

Drie pannen op het fornuis: vleessaus, gestoofde groenten en kaassaus

De lasagne voor het bakken, met plakken mozzarella en geraspte kaas erop

De gebakken lasagne, met een punt op een bord ernaast

Pittige kerrie-borrelhapjes

Het oorspronkelijke idee kwam van een Surinaams kipkerrie-bladerdeeghapje. Nadat ik dat voor het eerst had gegeten was ik meteen verkocht, maar ik zag ook direct allerlei mogelijkheden voor andere varianten.

Kip kan gehakt worden. Ketjap erbij, andere kruiden, groenten en madame-jeanette-sambal voor de pit. Zelf voeg ik ook wortel en groene doperwten toe en voordat ze de oven in gaan komt er wat sesamzaad overheen.

Met zo’n basis kan ik eindeloos blijven experimenteren. Terwijl ik dit schrijf bedenk ik bijvoorbeeld alweer een nieuwe variant: ik houd enorm van rendang, dus waarom zou ik zo’n bol niet eens daarmee vullen?

De Rendang Bal. Die moet er eigenlijk gewoon komen.

Vierkantjes deeg met een lepel kruidige vulling erop

De balletjes dichtgevouwen op de bakplaat, bestrooid met zwarte sesam

Een kijkje in mijn keuken

Vier gehaktballen in een pan op het fornuis

Een platbrood met feta, komkommer en tomaat

Een lang stokbrood belegd met gerookte zalm

Een bord met kerrie, rijst, sperziebonen, gebakken uitjes en aardappel

Vier bakjes met gehakt en een dikke laag geraspte kaas

Gekruide aardappelpartjes met een spinaziesalade, kip en mayonaise

Plakken gebakken biefstuk op een snijplank, met asperges

Plakken rosé gebakken rundvlees op rucola, op een witte schaal

Een omelet met geraspte kaas in de koekenpan

Twee pitabroodjes met vulling, met een kom yoghurt ernaast

Twee gekruide koekjes uit de oven, met een blaadjessalade en dunne frietjes

Een oranje wrap met sla, tomaat en rode ui

Een gele soep met een sliert donkere saus erdoorheen

Falafelballetjes met kruidige rijst op een bord

Spiesjes met vlees, met aardappel en dip ernaast

Een kom kerrie met naanbrood en yoghurt ernaast

Een bord met fruitsalsa, rijst, gekruid vlees, ei en sperziebonen met cashews

Een ovenschotel met tomatensaus en gesmolten kaas

Twee opgerolde pannenkoeken met geraspte kaas erover

Een bord met gestoofde groenten en een bol mozzarella

Boterhammen met avocado, komkommer en rode ui

Meerdere volkoren tortilla’s op een donker werkblad, elk met een schep tomatensaus met kip, bonen, mais en paprika erop

Een bord met tomatensaus, pijnboompitten en kruiden

Een roze bodem met feta, tomaat en komkommer

Een pizza belegd met wortel, spek en roerei

Een oranje soep met zwarte zaadjes erover

Vier gevulde broodjes op een rood dienblad

Twee broodjes met carpaccio en kruidenmayonaise

Kruidige koekjes van gehakt met een ei op een bord

Gebakken groenten met een spiegelei op een bord

Een platbrood met tomaat, olijven en verkruimelde feta

Een broodje met ham, kaas en sla, doorgesneden

Gebakken groenten met rijst, op twee borden

Gebakken vis op een bedje van couscous met tomaat

Een salade met sperziebonen, tomaat, ui en een partje citroen

Een romige salade met aardappel en groenten

Hetzelfde hapje op een donker bord, van dichtbij

Een bord met sperziebonen, gebakken aardappel, ei en rijst

Een gevulde wrap, doorgesneden en gestapeld op een bord

Opgerolde wraps met roomkaas en kruiden, op een schaal

Twee sneden brood met avocado, olijf en komkommer

Zalm met groenten in aluminiumfolie, klaar voor de oven

Geroosterde tomaat, pompoen, olijven en feta op een bord

Roerei met sperziebonen en rijst op een bord met Buon Appetito erop

Een bakplaat met gebakken bladerdeeghapjes en een lange rol

Sushirolletjes met avocado en komkommer op een bord

Een dun uitgesmeerde bodem met tomaat, komkommer en kruiden

Een salade met mais, doperwten, kiemen en witlof

Rijst met sperziebonen en een stuk gekruid vlees

Rijst met een gestoofd stukje vlees, ei en sperziebonen

Een bord met bloemkool, gnocchi, ei en groene kruiden

Een kom kerrie met rijst en naanbrood ernaast

Opgerolde wraps met ham, in een cirkel op een schaal

Pasta met geraspte kaas en verse basilicum

Een bord met een hapje en gebakken garnituur, in avondlicht

Twee sneden brood met ham en een spiegelei erop

Een bord met kruidig gehakt, gebakken groenten en een spiegelei

Een torentje groene roomsalade met frambozen, gekarameliseerde walnoten en munt op een ovaal bord, met veldsla en balsamicosiroop ernaast

Een bord met mais, biet, broccoli, tomaat en kip

Een ovenschaal met ham over een groene vulling

Twee borden met rijst, ei en gebakken groenten

Een bord met stoofpotje, worst en groenten

Een pan met tomaat, aubergine en blokjes groente

Een dubbeldikke sandwich, doorgesneden op een snijplank

Gevulde aubergines, in de lengte doorgesneden

Dezelfde manier van denken

Compositie en presentatie: Ook op een bord kijk ik naar kleur, contrast, vorm en verhoudingen. Niet om alles perfect te stylen, maar omdat de presentatie onderdeel is van de totale ervaring.
Experimenteren en itereren: Een gerecht staat voor mij zelden voor altijd vast. Ik proef, verander ingrediënten en onthoud wat werkt, zodat iedere volgende versie weer een beetje anders of beter kan worden.
Creativiteit binnen een basis: Recepten en kooktechnieken geven een vertrekpunt, maar juist daarna vind ik het leuk om regels losser te laten en mijn eigen combinaties te bedenken.
Sfeer en beleving: Koken gaat voor mij niet alleen over smaak. Ook presentatie, de tafel en het moment waarop je iets met anderen deelt bepalen hoe een gerecht uiteindelijk wordt ervaren.